Dostępność sklepu sprawdzisz, robiąc w nim zakupy tak, jak robią je osoby z niepełnosprawnościami. Przejdź samą klawiaturą od strony głównej przez kategorię, produkt i koszyk aż do złożenia prawdziwego zamówienia, które potem zwrócisz. Powtórz to przy powiększeniu, sprawdź komunikaty błędów i statusów, a kilka reprezentatywnych ekranów przejdź z czytnikiem ekranu. Automatyczny skaner znajdzie część błędów, ale nie powie ci, czy da się kupić. Każda bariera, przez którą nie można wybrać produktu, poznać ceny, zmienić koszyka albo złożyć zamówienia, wstrzymuje start sprzedaży.

To lista praktycznych testów, a nie audyt WCAG ani porada prawna. Najważniejsze przepisy i ich źródła znajdziesz niżej, a jeśli nie wiesz, jakie obowiązki ma twój sklep, zapytaj prawnika albo specjalistę od dostępności.

Najpierw oddziel test użyteczności od oceny prawnej

WCAG 2.2 to standard W3C zawierający sprawdzalne kryteria dostępności treści internetowych. Poziom zgodności dotyczy całej strony w określonym zakresie, a nie kilku wybranych ekranów. W3C wyjaśnia też, że dokumenty „Understanding” pomagają interpretować kryteria, lecz same nie są normatywną częścią standardu (Understanding WCAG 2.2). Dlatego wynik „sprawdzono 20 punktów” nie oznacza „sklep jest zgodny z WCAG”.

W Polsce od 28 czerwca 2025 roku obowiązuje ustawa z 26 kwietnia 2024 roku o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze, nazywana Polskim Aktem o Dostępności. Wdraża ona Europejski Akt o Dostępności, czyli dyrektywę (UE) 2019/882. Oficjalne objaśnienie rządowe wskazuje, że zakres usług handlu elektronicznego obejmuje oferowanie i świadczenie usług przez internet, w tym sprzedaż produktów online, a zarazem wymienia wyłączenie usług oferowanych lub świadczonych przez mikroprzedsiębiorcę (gov.pl: PAD i usługi handlu elektronicznego). Ustawa przewiduje też obowiązki informacyjne dotyczące dostępności usługi (gov.pl: obowiązki informacyjne w PAD).

Nie oceniaj, czy ustawa cię obejmuje, wyłącznie po liczbie pracowników ani na podstawie tego skrótu. Liczą się definicje, twoja rola, rodzaj usługi, rynek, daty, wyjątki i przepisy przejściowe. Znajdziesz je w aktualnym tekście ustawy, Dz.U. 2024 poz. 731, a przy wątpliwościach rozstrzygnie je prawnik. Nawet jeśli wyłączenie cię obejmuje, każda usunięta bariera to więcej osób, które kupią bez niczyjej pomocy.

Ustal próbkę i zapisuj dowody

Wybierz dane, które wystawią układ na próbę: długą nazwę kategorii, produkt z ceną promocyjną, kilka zdjęć, produkt z niepełnymi informacjami, dwa produkty w koszyku i formularz z polskim adresem. Zapisuj: adres ekranu, urządzenie i przeglądarkę, sposób obsługi, krok, wynik oczekiwany, wynik rzeczywisty, wagę błędu, właściciela poprawki i wynik ponownego testu.

Testuj co najmniej stronę główną, ważną kategorię, reprezentatywną stronę produktu, koszyk i każdy krok checkoutu. Kolejność treści na stronie głównej zaplanujesz z poradnikiem projektowania strony głównej sklepu, a testy na różnych urządzeniach z listą mobile UX. Oba poradniki uzupełniają ten test, ale go nie zastępują.

Struktura: nagłówki, obszary i kolejność

Wyłącz style albo użyj widoku struktury w narzędziach dostępności. Każda strona powinna mieć opisowy tytuł i jeden jasny nagłówek główny. Kolejne nagłówki mają nazywać sekcje, a nie służyć wyłącznie do powiększania tekstu. Cena, warianty, dostawa i opis produktu muszą zachować sensowną kolejność także wtedy, gdy układ wizualny znika.

Sprawdź, czy nagłówek, nawigacja, główna treść i stopka mają właściwe elementy semantyczne lub role obszarów. Powtarzalną nawigację powinien omijać działający link „Przejdź do treści”. Listy produktów powinny być rzeczywistymi listami, a tabela — jeśli jest potrzebna — mieć nagłówki komórek. WCAG 2.2 wymaga, aby informacje, struktura i relacje przekazywane wyglądem były również określone programowo lub dostępne tekstowo (kryterium 1.3.1).

Klawiatura i widoczny fokus

Odłóż mysz. Używaj Tab, Shift+Tab, Enter, spacji, klawiszy strzałek i Esc zgodnie z typem kontrolki. Musisz móc otworzyć i zamknąć menu, przejść do kategorii, obsłużyć galerię, wybrać opcję produktu, dodać go do koszyka, zmienić ilość, usunąć pozycję i wypełnić checkout. Fokus nie może utknąć ani zniknąć za oknem, banerem lub stałym paskiem.

Wskaźnik fokusu ma być zawsze widoczny, a jego kolejność powinna odpowiadać znaczeniu i obsłudze ekranu. Po otwarciu okna dialogowego fokus powinien trafić do niego, pozostać w nim podczas obsługi i wrócić do elementu, który je otworzył. Po błędzie formularza użytkownik musi dotrzeć do podsumowania lub pierwszego błędnego pola bez szukania. Zobacz kryteria W3C dotyczące obsługi klawiaturą, kolejności fokusu, widocznego fokusu i fokusu niezasłoniętego.

Kontrast, kolor i ruch

Zmierz kontrast narzędziem, nie „na oko”. WCAG 2.2 na poziomie AA wskazuje co najmniej 4,5:1 dla zwykłego tekstu i 3:1 dla dużego tekstu, z opisanymi wyjątkami. Informacja wizualna potrzebna do rozpoznania kontrolek i ich stanów wymaga co najmniej 3:1 względem kolorów sąsiednich. Sprawdź tekst, linki, ceny promocyjne, placeholdery, obrysy pól, ikony, fokus oraz stany błędu, zaznaczenia i wyłączenia. Kolor nie może być jedynym nośnikiem informacji: do czerwonego obrysu dodaj tekst, a do aktywnego wariantu czytelną nazwę lub znak.

Karuzele, animowane banery i ruch po interakcji oceń osobno. Daj możliwość zatrzymania automatycznie zmieniającej się treści, nie uruchamiaj niepotrzebnej animacji po ruchu kursora i respektuj preferencję ograniczenia ruchu. Materiał W3C o ruchu wywołanym interakcją opisuje kryterium poziomu AAA; to nie czyni problemu nieistotnym na niższym poziomie, zwłaszcza gdy ruch utrudnia zakup.

Zdjęcia produktów i tekst alternatywny

Opis alternatywny ma pełnić funkcję obrazu w danym miejscu. Dla głównego zdjęcia produktu nazwij przedmiot i istotną cechę widoczną na zdjęciu, której klient potrzebuje do wyboru. Kolejne ujęcia mogą opisywać tył, fakturę, skalę lub sposób użycia. Nie kopiuj nazwy produktu do każdego zdjęcia i nie zaczynaj od „zdjęcie przedstawia”. Obraz czysto dekoracyjny powinien mieć pusty tekst alternatywny, aby czytnik go pominął. W Setce tekst alternatywny każdego zdjęcia edytujesz samodzielnie.

Jeżeli grafika zawiera rozmiary, skład albo zasady promocji, podaj tę samą informację jako dostępny tekst. Nie ukrywaj krytycznych danych wyłącznie na obrazie. Przygotowanie kadrów, praw i formatów obejmuje osobna lista zdjęć produktów i materiałów marki. Opisy produktów powinny natomiast nazywać cechy i ograniczenia w treści; pomaga w tym poradnik SEO opisów produktów, choć jego celem nie jest audyt dostępności.

Formularze, błędy i komunikaty statusu

Każde pole powinno mieć trwałą, programowo powiązaną etykietę. Placeholder nie zastępuje etykiety, bo znika po wpisaniu danych. Dodaj instrukcję tam, gdzie wymagany format nie jest oczywisty. Nazwa dostępna przycisku lub pola powinna zawierać widoczną etykietę; inaczej osoba używająca sterowania głosem może nie wywołać kontrolki wypowiadanym tekstem.

Wyślij pusty formularz, błędny e-mail i niepełny kod pocztowy. Błąd powinien być opisany tekstem, wskazywać pole, proponować poprawę, gdy jest znana, i nie usuwać prawidłowych danych. Przy zamówieniu sprawdź możliwość przejrzenia oraz poprawienia danych przed ostatecznym zatwierdzeniem. W3C opisuje te wymagania w kryteriach etykiet i instrukcji, identyfikacji błędów oraz zapobiegania błędom prawnym, finansowym i dotyczącym danych.

Po dodaniu produktu, zmianie ilości lub zastosowaniu kodu rabatowego czytnik ekranu powinien otrzymać komunikat statusu bez nieoczekiwanego przenoszenia fokusu. Przetestuj także ładowanie, brak wyników, odrzucenie formularza i potwierdzenie. Kryterium Status Messages wymaga programowego określenia takich komunikatów tak, aby technologia asystująca mogła je przedstawić bez przejmowania fokusu.

Powiększenie, reflow i czytnik ekranu

Powiększ tekst do 200% i stronę do 400%. Przy szerokości odpowiadającej 320 CSS px treść przewijana pionowo nie powinna wymagać przewijania w dwóch kierunkach ani tracić informacji lub funkcji, poza elementami, które ze względu na znaczenie wymagają układu dwuwymiarowego. Tak opisują to kryteria Resize Text i Reflow. Sprawdź szczególnie nagłówek, menu, długie nazwy, selektory, tabelę parametrów, koszyk, komunikaty i stałe przyciski.

Następnie wykonaj reprezentatywną ścieżkę czytnikiem ekranu w kombinacji system–przeglądarka, którą zna tester. Słuchaj tytułów stron, nagłówków, nazw i stanów kontrolek, tekstów alternatywnych, ceny, błędów oraz potwierdzenia zmiany koszyka. Sama próba wykonana przez początkującą osobę nie zastępuje badania z doświadczonym użytkownikiem technologii asystującej.

Zwarta lista kontrolna przed startem sprzedaży

Przy każdym punkcie wpisz: zaliczone, poprawić i powtórzyć albo nierozstrzygnięte.

  • Każdy ekran ma trafny tytuł, H1 i logiczną hierarchię nagłówków.
  • Nagłówek, nawigacja, główna treść i stopka są rozpoznawalnymi obszarami; działa pominięcie nawigacji.
  • Klawiaturą da się przejść stronę główną, kategorię, produkt, koszyk i cały checkout aż do złożenia zamówienia.
  • Fokus jest widoczny, ma logiczną kolejność, nie zostaje uwięziony ani zasłonięty.
  • Tekst, kontrolki, stany i fokus spełniają przyjęte wymagania kontrastu; znaczenie nie zależy wyłącznie od koloru.
  • Każdy informacyjny obraz ma użyteczny odpowiednik tekstowy, a dekoracyjny jest pomijany.
  • Każde pole ma etykietę i potrzebną instrukcję; widoczna etykieta zgadza się z nazwą dostępną.
  • Błędy są wskazane tekstem, powiązane z polami i możliwe do odnalezienia bez wzroku.
  • Zmiany koszyka, ładowanie i potwierdzenia są przekazywane jako dostępne komunikaty statusu.
  • Przy 200% tekstu i 400% zoomu nie ginie treść ani działanie; reflow działa w reprezentatywnych widokach.
  • Automatyczny ruch można zatrzymać, a niepotrzebne animacje nie blokują czytania i obsługi.
  • Czytnik ekranu pozwala rozpoznać produkt, cenę, opcje, sumę, błędy i wynik złożonego zamówienia.
  • Strona główna prowadzi do oferty bez bariery w menu, banerze lub karuzeli.
  • Kategoria pozwala rozpoznać i otworzyć karty produktów, także przy długich nazwach i promocjach.
  • Strona produktu udostępnia zdjęcia, cenę, ważne cechy i działanie zakupowe bez myszy.
  • Koszyk pozwala zmienić ilość, usunąć produkt i poznać aktualną sumę.
  • Checkout zachowuje dane po błędzie, umożliwia poprawę i nie ogłasza sukcesu bez potwierdzonego wyniku.
  • Każda poprawka przeszła ponowny test na tym samym ekranie i pełnej ścieżce.

Kiedy wstrzymać start sprzedaży

Wstrzymaj start sprzedaży, jeśli bez myszy lub przy technologii asystującej nie można znaleźć produktu, poznać ceny, dodać go do koszyka, poprawić formularza, ustalić kosztu albo zakończyć zamówienia. Tak samo potraktuj pułapkę klawiaturową, niewidoczny fokus, utratę danych, krytyczny komunikat dostępny tylko kolorem oraz ruch wywołujący poważne objawy.

Popraw i powtórz test, gdy błąd jest zrozumiały i ma właściciela, ale nie blokuje zakupu. Nie zaliczaj punktu na podstawie obietnicy poprawki. Po zmianie sprawdź poprawiony element wszędzie, gdzie występuje, i jeszcze raz całą ścieżkę.

Oznacz wynik jako nierozstrzygnięty, gdy nie potrafisz ocenić niestandardowego komponentu, zarządzania fokusem, dynamicznego statusu, złożonej galerii, okna dialogowego, logowania albo działania czytnika ekranu. Brak pewności to nie zaliczenie. Skaner nie oceni sensu tekstu alternatywnego, kolejności kroków ani tego, czy całość da się obsłużyć. Jeśli masz taką możliwość, poproś osoby z niepełnosprawnościami o przejście najważniejszych zadań.

Gdzie w Setce szukać barier i jak je poprawiać

Setka, nasz produkt, buduje cały sklep jako jedną całość: stronę główną, kategorie, strony produktów, nawigację, koszyk i układy mobilne. To nie znaczy, że możesz pominąć ten test. Wygenerowany sklep przechodzi go tak samo jak każdy inny, klawiaturą i czytnikiem ekranu, zanim zaczniesz sprzedawać. Zmienia się natomiast to, gdzie szukasz barier i kto je usuwa.

W sklepie na motywie część interfejsu pochodzi z aplikacji: okno czatu, widżet opinii, baner cookies, wyskakujące okno z rabatem. Każda wnosi własny kod i własne zachowanie fokusu, a pułapki klawiaturowej w cudzym widżecie nie naprawisz. Możesz go najwyżej usunąć albo czekać na dostawcę. W Setce kod sklepu i integracje kontroluje Setka i nie ma ścieżki, którą aplikacja firmy trzeciej dokładałaby do witryny własny skrypt. Testujesz więc jeden spójny sklep, a nie zestaw cudzych dodatków.

Strony produktów powstają z jednego wygenerowanego szablonu, a nagłówek, nawigacja i koszyk są wspólne dla całego sklepu. Barierę w takim elemencie wystarczy znaleźć raz, ale poprawkę sprawdzasz na każdej stronie, która z niego korzysta. Bariery w treści i układzie (niejasną etykietę, tekst schowany na grafice, brakujący opis zdjęcia) usuniesz samodzielnie. Tekst alternatywny i inne teksty poprawiasz bezpośrednio, a zmianę w układzie strony opisujesz zwykłymi słowami i oglądasz w podglądzie przed publikacją. Jeśli bariera siedzi w działaniu samego komponentu, na przykład w zarządzaniu fokusem albo w komunikatach dla czytnika ekranu, napisz na contact@getsetka.com. Zgłoszenia trafiają prosto do osób, które budują Setkę.

Checkout też jest częścią testu. Konto Stripe, walutę i metody płatności przygotujesz z przewodnikiem po Stripe w Setce. Setka nie ma jeszcze trybu testowego płatności, więc całą ścieżkę sprawdzasz na prawdziwym zamówieniu: publikujesz sklep, składasz zamówienie bez myszy, zwracasz pieniądze i dopiero wtedy zapraszasz klientów.

Zacznij od jednego produktu. Przejdź z nim całą ścieżkę bez myszy, zapisz pierwszą blokadę, przypisz jej właściciela i przejdź dalej dopiero po ponownym teście. Jeśli dopiero wybierasz platformę, zobacz, jak Setka buduje cały sklep, i zaplanuj ten test przed startem sprzedaży.